ที่มา: ถอดบทความจากวิดีโอรายการ Doctor Tany โดย นพ.ธนีย์ ธนียวรรณ (แพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคปอด การปลูกถ่ายปอด และวิกฤตบำบัด)

1. ภาพรวมและคำเตือนจาก FDA สหรัฐฯ

ในปัจจุบัน ประเทศไทยและต่างประเทศมีการโฆษณาขายสารกลุ่มเปปไทด์ (Peptides) อย่างแพร่หลาย ทั้งในกลุ่มฟิตเนส เล่นกล้าม สร้างความแข็งแรง ฟื้นฟูอาการบาดเจ็บของนักกีฬา รวมถึงในวงการความงาม เช่น ชะลอวัย ผิวขาว กระชับ เต่งตึง

องค์การอาหารและยา สหรัฐฯ (US FDA) ได้ออกประกาศเตือนสารอันตรายรุนแรงทั้งหมด 31 ชนิด ซึ่งในจำนวนนี้เป็น เปปไทด์ถึง 19 ชนิด ที่ไม่มีการรับรองความปลอดภัย และอาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงต่อชีวิต

• ข้อระวังเกี่ยวกับยากลุ่มลดน้ำหนัก: คลิปนี้ไม่รวมถึงกลุ่มปากกาลดน้ำหนักหลัก เช่น Semaglutide หรือ Tirzepatide ซึ่งได้รับการอนุมัติถูกต้อง แต่เตือนภัยเด็ดขาดกรณีซื้อยากลุ่มนี้ชนิดขวดแล้วนำเข็มมาดูดฉีดเอง เนื่องจากยังไม่ผ่าน อย. และมีความเสี่ยงสูงมากต่อการปนเปื้อนสารอันตราย
• ข้อหลีกเลี่ยง: Retatrutide ยังไม่ผ่านการรับรองจาก FDA อเมริกา

2. สรุปตารางเปปไทด์และสารกลุ่มเสี่ยง 19+ ชนิด

ชื่อสาร / เปปไทด์	คำโฆษณาชวนเชื่อ	หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ & ความเสี่ยงจริง
BPC-157	สร้างกระดูก กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น ฟื้นฟูร่างกาย	งานวิจัยในคนจำกัดมาก เสี่ยง Immunogenicity (กระตุ้นภูมิผิดปกติ), อาการแพ้รุนแรง, ภูมิคุ้มกันต่อต้านตัวเอง และสารปนเปื้อน
TB-500 (Thymosin Beta 4)	สมานแผล รักษาอาการบาดเจ็บทางการกีฬา	มีงานวิจัยในคนเฉพาะแบบหยอดตา ไม่มีการวิจัยแบบฉีด เสี่ยงต่อระบบภูมิคุ้มกันปั่นป่วนและไม่มีข้อมูลระยะยาว
GHK-Cu (แบบฉีด)	ผิวกระจ่างใส ลดริ้วรอย บำรุงเส้นผม	แบบทาใช้ได้แต่หลักฐานน้อยกว่า Retinol/Vitamin C แต่แบบฉีดอันตรายและผิดกฎหมาย
CJC-1295	กระตุ้น Growth Hormone, ชะลอวัย	เสี่ยงหัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ, หลอดเลือดขยายตัว และความดันโลหิตตกอย่างรุนแรง
GHRP-2 / GHRP-6 / Ipamorelin	กระตุ้น Growth Hormone, ฟื้นฟูร่างกาย	ทำให้เกิดภาวะดื้ออินซูลิน (เสี่ยงเบาหวาน), ปวดกระดูก, ตัวบวม, ความดันโลหิตสูง
MK-677 (Ibutamoren)	ยากินกระตุ้น Growth Hormone	ไม่ใช่เปปไทด์แต่อยู่ในลิสต์เตือน FDA อันตรายสูงสุดคือเสี่ยงภาวะหัวใจวาย
Melanotan II	ทำผิวสีแทน, กระตุ้นอารมณ์ทางเพศ	พบ Case Report ก่อให้เกิดมะเร็งผิวหนัง (Melanoma), สมองพังจากความดันสูง (PRES) และภาวะอวัยวะเพศแข็งค้างจนขาดเลือด
AOD 9604	สลายไขมันโดยไม่กระทบโกรทฮอร์โมน	งานวิจัยไม่พอ ขาดข้อมูลความปลอดภัยระยะยาว เสี่ยงกระตุ้นภูมิคุ้มกันผิดปกติ
Epitalon	ยืดเทโลเมียร์ (Telomere), อายุยืนยาว	กล่าวอ้างเกินจริง มีงานวิจัยเพียง 1 ชิ้นในคน 20 คน ซึ่งไม่อาจสรุปผลได้จริง
Cathelicidin LL-37 / DSIP / KPV	เพิ่มภูมิคุ้มกัน / ช่วยนอนหลับลึก / ลดอักเสบลำไส้-ผิว	ไม่มีงานวิจัยในมนุษย์เลย ผู้ใช้มีสภาพไม่ต่างจากหนูทดลองตัวแรก
PEG-MGF / MOTS-c	เพิ่มขนาดกล้ามเนื้อ / เพิ่มระบบเผาผลาญ ป้องกันเบาหวาน	โฆษณาเกินจริง ไม่มีงานวิจัยการทดลองในมนุษย์รองรับ
Semax / Selank (TP-7)	บำรุงสมอง เพิ่มสมาธิ ฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke	เป็นยาเก่าสมัยสงครามเย็นของรัสเซีย งานวิจัยเก่าและเล็กมาก มีความเสี่ยงสูง
Kisspeptin-10 / Thymosin Alpha 1	กระตุ้นไข่ในคนมีบุตรยาก / เพิ่มภูมิคุ้มกัน ชะลอวัย	มีตัวอื่นที่ดีกว่าและปลอดภัยกว่าในทางการแพทย์ ปัจจุบันตกกระป๋องแต่ถูกนำมาหลอกขาย

3. เจาะลึกเปปไทด์กลุ่มยอดนิยมในประเทศไทย

3.1 BPC-157 (Body Protection Compound 157)

มักถูกโฆษณาในกลุ่มนักกล้าม ฟิตเนส หรือเทรนเนอร์ว่าจะช่วยซ่อมแซมเส้นเอ็น กระดูก และกล้ามเนื้ออย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม FDA เตือนว่างานวิจัยในมนุษย์มีน้อยมาก และเสี่ยงต่อภาวะ Immunogenicity ซึ่งก่อให้เกิดปัญหา 3 ประการ:

1. เกิดอาการแพ้อย่างรุนแรงเมื่อใช้เป็นเวลานาน
2. ภูมิคุ้มกันทำลายสารทันทีจนไม่ได้ผลตามอ้าง
3. เสี่ยงต่อการเกิดโรคภูมิคุ้มกันต่อต้านตัวเอง (Autoimmune Disease)

3.2 TB-500 (Thymosin Beta 4 fragment)

ถูกนำมาใช้คู่กับ BPC-157 เพื่อสมานแผลและฟื้นฟูการบาดเจ็บ แต่ความจริงคือ งานวิจัยในมนุษย์มีเฉพาะรูปแบบ “หยอดตา” เท่านั้น ไม่เคยมีงานวิจัยรองรับความปลอดภัยของการฉีดเข้าสู่ร่างกายในมนุษย์

3.3 GHK-Cu

นิยมโฆษณาตามคลินิกความงามเรื่องผิวพรรณตึงกระชับ ลดริ้วรอย การใช้ในรูปแบบ “ทาเฉพาะที่” พอจะมีงานวิจัยสนับสนุนบ้าง (แม้จะสู้ Retinol หรือ Vitamin C ไม่ได้) แต่การนำมา “ฉีดเข้าเส้นเลือด” ถือว่าอันตรายมากและผิดกฎหมาย

4. ยาข้อยกเว้นในประเทศไทย: Domperidone (Motilium)

สารตัวหนึ่งในรายชื่อเตือนของ FDA คือ Domperidone ซึ่งเป็นยาแก้คลื่นไส้อาเจียน (ในไทยรู้จักในชื่อ Motilium)

• ทำไม FDA ถึงเตือน: การใช้ในขนาดสูงมากอาจส่งผลให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้
• ข้อเท็จจริงในไทย: สามารถรับประทานได้อย่างปลอดภัย หากใช้ในขนาดต่ำตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อรักษาอาการท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน ทั่วไป ไม่ต้องตื่นตระหนก

5. สรุปข้อคิดและคำแนะนำทางการแพทย์

1. อย่าตกเป็นหนูทดลอง: เปปไทด์ส่วนใหญ่ไม่มีงานวิจัยในมนุษย์ หรือมีเพียงงานวิจัยขนาดเล็กมากที่ไม่สามารถยืนยันความปลอดภัยระยะยาวได้
2. ไม่มีมาตรฐานการควบคุม: เมื่อไม่ผ่าน อย. / FDA สินค้าที่ขายตามตลาดมืด TikTok หรือผ่านผู้ขายออนไลน์ ย่อมไม่มีการควบคุมมาตรฐานกระบวนการผลิต เสี่ยงต่อการปนเปื้อนโลหะหนักและเชื้อโรค
3. เลี่ยงบาลีทางกฎหมาย: การติดป้ายว่า “For Research Purpose Only” (เพื่อการวิจัยเท่านั้น) เป็นเพียงวิธีหลบเลี่ยงกฎหมายของผู้ขาย ไม่ใช่หลักประกันความปลอดภัย
4. วิธีตรวจสอบงานวิจัย: หากถูกกล่าวอ้างเรื่องงานวิจัย (เช่น การยืดเทโลเมียร์) ให้นำไฟล์ PDF งานวิจัยนั้นอัปโหลดเข้า AI เพื่อช่วยวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือ จำนวนกลุ่มตัวอย่าง และข้อจำกัดของงานวิจัยก่อนตัดสินใจเชื่อ

สรุป: นพ.ธนีย์ ธนียวรรณ ไม่แนะนำให้ใช้สารเปปไทด์ทั้ง 19 ชนิดนี้ในรูปแบบฉีดหรือรับประทานโดยเด็ดขาด เนื่องจากได้ไม่คุ้มเสียและมีอันตรายถึงชีวิต